رضایت زناشویی ، حاصل خشنودی و سازگاری زن و شوهر در ابعاد مختلف زندگی مشترک است و استحکام بنیان خانواده و سلامت والدین را تضمین می کند .رضایت زناشویی والدین در حفظ تعادل زندگی و جو عاطفی خانواده نقش حیاتی دارد و عامل موثری برای مقابله با فشارهای روانی و داشتن عملکرد مناسب در زندگی است . در زندگی خانوادگی ، گاهی کودکان اسباب رنجش ، بی حوصلگی ، ناسازگاری و نارضایتی والدین و زمانی پیام آور رضایت مندی و مایه ی امید والدین به زندگی می باشند . حضور فرزندان به سبب مسایلی که به همراه دارد ممکن است موجب تعمیق روابط زوجین یا کاهش رضایت یا عدم رضایت زناشویی گردد .
تا پایان نیمه اول قرن بیستم از تاثیر فرزندان بر رضایت یا عدم رضایت زناشویی صحبتی نبود . اما امروزه با تاکید بر نقش فرزندان در زندگی ، آنها را عاملی در بروز نارضایتی و اختلاف های زناشویی به شمار می آورند، چرا که با تولد فرزند تغییراتی در کارکرد خانواده ایجاد می شود (به پژوه و رمضانی ، 1384).
خانواده یک نظام اجتماعی است که بهم ریختگی در هر عضو و عنصر آن کل سیستم آن را به هم خواهد ریخت .تولد یک کودک استثنایی موجب شوک عاطفی در پدر و مادر او خواهد شد.میزان شوک وارد شده بر پدر و مادر آنقدر شدید و قوی است که گاهی اوقات در مقایسه با غم و اندوه حاصل از مرگ یک کودک خردسال و سالم قرار می گیرد . روابط زناشویی و سیستم های ارتباطی در چنین خانواده هایی تغییر خواهد کرد ( جنابادی ،1393).
یکی از متغییر هایی که می تواند به شکل منفی تحت تاثیر کودکان با ناتوانی قرار گیرد ، رضایت زناشویی است . برقراري ارتباط مؤثر با طرف مقابل، عدم عصبانيت، حفظ استقلال فردي زن و مرد ضمن مشاركت با هم، ارزش قائل شدن به خواسته ها و علايق همسر، همراهي و همدلي، داشتن اهداف و آرمان مشترك، قبول سختي ها و آمادگي براي مواجهه با مشكلات زندگي و كنار هم بودن در روزهاي خوشي و سختي و تأكيد و توجه بر نكات مثبت شخصيت همسر، ابراز دوستي و اهميت دادن به يكديگر را از عوامل در استمرار زندگي مشترك و رضايت زن و مرد دانسته اند. ارتباط صحيح كلامي و غيركلامي اساس يك زندگي زناشويي موفق است.
زن و مردي كه از داشتن، يك ارتباط صحيح با يكديگر و ديگر افراد خانواده محروم هستند، داراي نشانه هاي رفتاري ويژه اي مي باشند كه از جمله آن ها مي توان به موارد زير اشاره كرد: ياس، نوميدي و درماندگي زن يا شوهر، وجود تعارض بين زن و شوهر، داشتن انواع مشكلات در زمينه هاي مالي، جنسي، رفتاري، نرخ پايين تقويت يكديگر، نبود رضايت و خشنودي از زندگي زناشويي شكايت و انتقاد از يكديگر و غيره كه سرانجام سلامت رواني افرادخانواده را مورد تهديد قرار مي دهد(میکائیلی و همکاران ،1391). تحقيقات مختلفي به تأثير وجود كودك معلول و ناتوان بر رضايت از زندگي والدين پي برده اند.
نتايج تحقيقات(ولفنزيرگر،2001،تانيلا و كوكانون و ژارويلين 2005،ملا باشي،1382،و معتمدين و همكاران،1387) نشان مي دهد تفاوت معني داري بين رضايت زناشويي والدين كودكان معلول، عقب مانده ذهني و عادي وجود دارد و كودك معلول بر رضايت زناشويي و ؛ سازگاري والدين اثر مي گذارد. تحقيقات متعدد(رودريا، مورگان و كافكن،2002،روش،2005،ملك پور،1375،احمدنيا،1380،و حسيني و رضازاده،1381) تأثير وجود كودك معلول و كم توان ذهني را بر ميزان ابراز وجود در رضايت از زندگي والدين اين كودكان، گزارش كرده اند.
امید به زندگی به نحوه تفكر و احساس و عمل ما مربوط مي شود . وقتي از امیدواری خوبي برخوردار باشيد، انتظار بهترين چيزها را در زندگي داريد و نيز براي رويارويي با هر حادثه اي آمادگي داريد . به طور كلي، مردمي كه امیدواری خوبي دارند نگرش مثبت دارند و آماده برخورد با مشكلات زندگي اند .
در مورد خود و ديگران احساس خوبي دارند، در محيط كار و فعاليتشان و در روابطشان مسئوليت پذیرند. اسنایدر -بنیان گذار نظریه امید و درمان مبتنی بر آن- امید را به عنوان سازه اي شامل دو مفهوم این گونه تعریف می کند "توانایی طراحی گذرگاههایي به سوي اهداف مطلوب به رغم موانع موجود و کارگزار یا عامل انگیزش لازم براي استفاده از این گذرگاهها". امیددرمانی از نظریه امید اشنایدر و اندیشه هاي برگرفته شده از درمان شناختی –رفتاري، درمان راه حل مدار و درمان داستانی یا روایتي مشتق می شود. (بيجاري و همكاران، 1388).
محققان بر این باورند که گرچه پدر و مادر ممکن است ، با کودکان عادی نیز تحت فشار قرار گیرند ولی این مشکلات در مقابل یک کودک استثنایی اغلب به سطوح بالایی از فشار در پدر و مادر منجر می گردد که می تواند در آسیب روانی و رضایت زناشویی موثر باشد0 (رجبی و همکاران،2012).
همچنین رضایت زناشویی میتواند سهم زیادی در یک مادر خوب بودن برای کودک را داشته باشد (چانگ و چوی ، 2014). با توجه با آنچه گفته شد در پژوهش حاضر به مقایسه رضایت زناشویی و امیدواری در بین مادران کودکان عادی و استثنایی پرداخته خواهد شد .
